Ortodonti

Ortodonti, dişler ve çenelerin estetik ve fonksiyonunu ağız içi veya dışı apereylerle olması gereken ideal pozisyona ulaştırmaya çalışan bilim dalıdır. Hangi yaşta olursa olsun, tedavi edilmeyen ortodontik problem daha da kötüleşir. Zaman geçtikçe, çapraşıklık nedeni ile dişlerin yeterince temiz tutulamaması sonucu oluşan çürük ve dişeti hastalıkları, diş kaybına neden olabilir. Ayrıca bozuk kapanışlar diş yüzeylerinin anormal aşınmasına, çiğneme ve konuşmada zorluklara ve destek kemik ve diş eti dokularının hasarına yol açabilmektedirler. Ortodontik tedavi ile ağız diş sağlığı ile beraber, estetikte düzelir , hastanın kendine güveni artar.

Erken değerlendirme hem problemlerin zamanında tespit edilmesini hem de en etkili tedavi için fırsat sağlar. Bu nedenle çocuğunuzu 7 yaşına girmeden önce ortodontik yönden muayene ettirmenizde fayda var. Eğer ortodontik bir problem gözlemlenirse, ortodontistiniz tedavi için uygun zamanı belirleyecektir.

Günümüzde birçok yetişkinde de ortodontik tedaviler uygulanıyor. Yetişkinlerde uygulanan ortodontik tedavinin, çocuklarda yapılan tedaviden farkı, tedavi süresinin uzaması olarak karşımıza çıkıyor. Yetişkinlerde tedavi süreci uzasa da ortodontik tedavi sonucunda yüz güldürücü sonuçlar elde ediliyor.

Ortodontik tedavilerin süresi vakaya göre farklılık gösterse de hastanın yaşına, kapanış bozukluğunun derecesine, hastanın ağız bakımına, tedaviye uyumuna bağlı olarak 6 ay ile 36 ay arasında değişebiliyor.

ORTODONTİK TEDAVİYE BAŞLAMA ZAMANI

Çocuğunuzun ilk ortodontik kontrolü yedi yaşından geç olmamalıdır. Bu yaşta dişler düzgün sıralanmış görünse de gizli bir kapanış sorunu olabilir. Bu soruna işaret eden bazı ipuçları bulunmaktadır. 

  • Dengeli olmayan yüz ve çene yapısı
  • Ağızdan solunum
  • Fonksiyonda ( çiğneme, konuşma, vb.) ve kapanışta zorlanma.
  • Parmak emme, tırnak yeme, yanak ve dudak ısırma gibi kötü alışkanlıkların bulunması.
  • Aşırı ileride veya geride konumlanmış çene yapıları.
  • Önde konumlanmış dişler.
  • Alt ve üst çenelerdeki dişlerin temas etmemesi veya normal olmayan bir şekilde kapanması.
  • Süt dişlerinin erken veya geç kayıpları.
  • Çapraşık, yanlış yerde konumlanmış veya sürmemiş dişlerin varlığı. 

Eğer bu yaşta bir problem saptanırsa, ortodontistiniz tedaviye başlamak için en uygun zaman konusunda sizi yönlendirecektir. Bu dönemde teşhis edilen problemin erken tedavisi sonucu, mevcut anomali ya tamamen ortadan kaybolabilir ya da ileri yaşlarda yapılacak olan ikinci faz ortodontik tedavinin, daha kolay ve kısa sürede tamamlamasına yardımcı olunur. Erken tedavi ile sağlanabilecek avantajları şu şekilde sıralayabiliriz: 

  1. Çene büyümesine ve çene yapılarının üzerinde yer alan daimi dişlerin daha düzgün konumlanmalarına rehberlik edilir.
  2. Dişlere ve çevre dokulara zarar verebilecek kötü alışkanlıkların önüne geçilir.
  3. Üst solunum yollarına ait yapı ve fonksiyon bozukluklarının, ilgili tıp dalları ile koordinasyon halinde çalışarak tedavisi yapılır.
  4. Özellikle üst ön dişlerin ileride konumlamasından dolayı meydana gelebilecek travma olasılıklarının önüne geçilir.
  5. Kişilerin fiziksel görünümü iyileştirerek, sosyal yönden özgüvenin arttırılması sağlanır.

Erken yaşta yapılan kontrollerin faydası çok büyük olmasına rağmen çoğu aktif ortodontik tedavi 9-14 yaşları arasında başlamaktadır. Bununla birlikte yetişkinlere de ortodontik tedavi yapılabilir.Ortodontik tedavi denince ilk akla gelen çocuklar olsa da, bugün çok sayıda yetişkin hem estetik hem de fonksiyonel problemlerine çözüm bulabilmek için ortodontik tedaviye başvurmaktadır. Günümüz teknolojisi sayesinde daha az görünen daha rahat kullanılabilen braketler tedaviye eskiye oranla daha çekici yapmaktadır. Sağlıklı dişler, kemik ve diş etleri hemen hemen her yaşta tedaviye olumlu cevap vermektedir. 

Ortodonti Hastalarının Dikkatine!

- Ortodontik tedavi amaçlı olarak dişlerine tel uygulanmış hastalarımızın, tedavilerinin başarılı sonuçlanması için aşağıda sıralanmış olan noktalara dikkat etmelerini rica ederiz. 

- Ön dişlerinizle yumuşak veya sert hiçbir gıdayı (sandviç, hamburger, tost, haşlanmış mısır, meyve çeşitleri, vs. ) ısırarak yemeyiniz. Yiyecekleri elinizle kopararak veya çatal-bıçak yardımıyla bölerek küçük lokmalar halinde yiyiniz.

- Meyvelerinizi soyarak ve bölerek küçük lokmalar halinde yiyiniz.

- Cips gibi gıdaları yemeyiniz, eğer kesinlikle yemek istiyorsanız cipsleri önce toz haline getirip sonra kaşık yardımı ile yiyiniz.Kabuklu veya kabuksuz kuruyemişleri kesinlikle tüketmeyiniz.

- Sert gıdalardan (ekmek kabuğu, kızarmış ekmek, patlamış mısır, vs.) uzak durunuz.

- Sakız çiğnemeyiniz.

- Yapışkan gıdalar (karamel, yapışkan şekerler, vs.) tüketmeyiniz.

- Zeytin, kiraz, yeşil erik gibi yemişlerinin öncelikle dışarıda çekirdeğini çıkarıp sonra yiyiniz.

- Asitli ve şekerli içecekleri (Kola, Fanta, Sprite, vb.) tüketmeyiniz. Bu içecekler dişlerde lekelenme ve çürüklere neden olmaktadır.

- Dişerinizi, doktorunuzun size anlattığı şekilde sabah ve akşam olmak üzere günde en az iki kere fırçalayınız. Her fırçalamadan sonra diş ve tellerinizin üzerinde yiyecek artıklarının kalıp kalmadığını kontrol ediniz, eğer bu artıkları sadece diş fırçası ile uzaklaştırmanız mümkün olmuyorsa ara yüz fırçasını kullanınız. Ağız hijyenini tam sağlayamadığınız durumlarda diş çürükleri ve renkleşmeler meydana gelecektir.

- Tellerinizde batan ve sizi rahatsız eden sivri çıkıntılar fark ederseniz bu bölgelere ortodontik mum yerleştiriniz.

- Kopan veya kırılan tellerin varlığında lütfen sonraki randevunuzu beklemeden doktorunuzu arayıp bilgilendiriniz. Braket veya tellerin kopması/kırılması tedavinizi olumsuz olarak etkilemektedir.

- Randevu tarih ve saatlerinize düzenli olarak zamanında gelmeye özen gösteriniz. Size verilen randevu tarihinde veya saatinde gelemeyecekseniz lütfen en az 1 gün önceden doktorunuza ulaşıp randevunuzu değiştiriniz. Randevularınızda meydana gelecek aksaklıklar tedavinizi olumsuz etkilemektedir.

- Ortodontik aygıtı taktıktan sonraki ilk hafta ve kontrol seanslarınız sonrasında ağrı, yumuşak dokularda hassasiyet, yara gibi şikayetler duyabilirsiniz. Bu durumda her zaman kullandığınız ağrı kesicinizi alabilirsiniz. ( Çocuklar daha önce çocuk doktorları tarafından önerilmiş ağrı kesicileri kullanabilirler. )

- Her randevunuzda diş fırçası, macun ve kullandığınız tüm ortodontik aygıtlarınızı yanınızda getiriniz ve doktorunuzu beklerken mutlaka dişlerinizi fırçalayınız.